Inleiding

Chromebooks verwerken webwerk snel en veilig. Veel mensen vragen nog steeds hoe ze Office voor Chromebooks moeten instellen zodat Word-bestanden netjes openen, Excel-bladen correct rekenen en PowerPoint-dia’s er goed uitzien in vergaderingen. Misschien heb je Microsoft 365 nodig voor je werk, of geef je de voorkeur aan Google Workspace. Sommige gebruikers hebben desktopfuncties uit Windows‑Office nodig. Anderen hebben een betrouwbare offline workflow nodig.

Deze gids legt je opties uit, laat zien hoe je ze instelt en helpt je de eenvoudigste weg te kiezen die aan je behoeften voldoet. Je leert waar Microsoft 365‑webapps uitblinken, hoe Google Workspace Office‑bestanden bewerkt, wanneer virtualisatie logisch is en hoe Linux of tools van derden gaten kunnen opvullen. We behandelen ook bestandsbeheer, offline voorbereiding en beheertips. Aan het einde heb je een praktisch plan voor je Chromebook dat wrijving voorkomt en je gegevens beschermt.

Voordat we in specifieke tools duiken, definiëren we wat Office voor Chromebooks echt betekent en hoe de belangrijkste routes verschillen.

kantoor voor Chromebooks

Wat ‘Office voor Chromebooks’ vandaag de dag echt betekent

Office voor Chromebooks is geen enkele download. Het is een set routes waarmee je Office‑documenten kunt maken, openen en delen op ChromeOS. De meeste gebruikers kiezen één of twee van deze routes:

  • Microsoft 365 op het web: gebruik Word, Excel, PowerPoint en Outlook in de browser. Installeer ze als PWA’s voor een app‑achtige ervaring.
  • Google Workspace: werk in Documenten, Spreadsheets en Presentaties. Open en bewerk Office‑bestanden direct of converteer ze naar Google‑indeling.
  • Gavirtualiseerde of externe Windows‑omgeving: draai de volledige desktopapps van Microsoft Office door een Windows‑desktop te streamen of enterprise‑virtualisatie te gebruiken.
  • Linux of suites van derden: installeer LibreOffice via Linux, of gebruik OnlyOffice, WPS of Zoho in de browser of via Android.

Elke route kent afwegingen. Webapps zijn eenvoudig en veilig, maar missen sommige krachtige functies. Google Workspace blinkt uit in samenwerking en beheert Office‑bestanden beter dan veel mensen verwachten. Virtualisatie biedt alles, maar kost complexiteit en licenties. Linux en apps van derden bieden offline slagkracht, al kan de weergavetrouwheid variëren bij complexe lay‑outs. Je keuze hangt af van je bestanden, je teamgenoten en je IT‑regels.

Nu je het landschap ziet, volgt hier een snelle samenvatting van wat goed werkt en wat extra aandacht vraagt op ChromeOS.

Kort antwoord: wat wel en niet werkt op ChromeOS

Hier is de korte versie voor Office voor Chromebooks:

  • Werkt goed: Microsoft 365‑webapps voor alledaagse documenten; Google Workspace voor samenwerking en snel delen; Outlook en Teams op het web; PWA’s voor een app‑achtige ervaring; basis offline met planning.
  • Werkt met kanttekeningen: zware Excel‑modellen, macro’s, Access‑databases, Publisher‑documenten en geavanceerde PowerPoint‑functies; Outlook offline; OneDrive‑koppeling in de app Bestanden als je beheerder integraties blokkeert.
  • Past niet voor de meeste gebruikers: volledige desktop‑Office zonder virtualisatie of externe toegang; robuuste VBA; geavanceerde invoegtoepassingen die desktopkoppelingen nodig hebben.

Als je afhankelijk bent van geavanceerde Excel‑functies, plan dan om een Windows‑desktop of een cloud‑pc te gebruiken. Als je schrijft, beoordeelt, presenteert en samenwerkt, kan een Chromebook het werk goed doen met een lichtere setup.

Met die verwachtingen op zak beginnen we met de meest directe optie: Microsoft 365‑webapps op je Chromebook.

Microsoft 365‑webapps op Chromebooks: Word, Excel, PowerPoint, Outlook

Microsoft’s webapps zijn het snelste pad wanneer je Office op een Chromebook nodig hebt. Ze draaien in Chrome of Edge, werken op verschillende apparaten en verbinden met OneDrive en SharePoint. De prestaties zijn sterk voor dagelijks werk en updates komen automatisch binnen.

Installeer als PWA’s en meld je aan met je Microsoft‑account

  • Open elke webapp (Word, Excel, PowerPoint, Outlook) in Chrome.
  • Klik op het installatie‑icoon in de adresbalk om deze als PWA toe te voegen.
  • Zet PWA’s vast op de plank voor snelle toegang.
  • Meld je aan met je Microsoft‑account of je werk‑ of schoolaccount.
  • Gebruik afzonderlijke browserprofielen voor privé en werk om gegevens gescheiden te houden.

PWA’s voelen als native apps. Ze openen in eigen vensters, ondersteunen sneltoetsen en verschijnen in de starter.

OneDrive‑integratie, bestandsafhandeling en delen

  • Sla nieuwe bestanden op in OneDrive of SharePoint voor toegang overal.
  • Gebruik het dialoogvenster Openen om te bladeren in OneDrive, recente bestanden of te uploaden vanaf je Chromebook.
  • Maak gedeelde links met kijk‑, reageer‑ of bewerkrechten.
  • Co‑author met teamgenoten in realtime en zie aanwezigheidsindicatoren.
  • Houd bestandsnamen eenvoudig en vermijd speciale tekens voor soepele platformoverstijgende deling.

Als IT het toestaat, koppel SharePoint‑bibliotheken en zet belangrijke mappen vast in OneDrive voor snellere toegang binnen Microsoft 365‑webapps.

Ontbrekende functies en oplossingen voor gevorderde gebruikers

  • VBA en macro’s: niet ondersteund op het web. Gebruik Windows via virtualisatie of extern bureaublad.
  • Geavanceerde Excel‑modellen en Power Pivot: beperkt op het web. Overweeg Windows 365 of Azure Virtual Desktop.
  • Offline bewerken: mogelijk in beperkte gevallen, maar niet betrouwbaar voor complexe bestanden. Bereid alternatieven voor voordat je reist.
  • Invoegtoepassingen: sommige web‑add‑ins werken; veel desktop‑add‑ins niet. Test je must‑haves vroeg.

Exporteer voor complexe presentaties een definitieve PDF om te delen, zodat lettertypen en lay‑out perfect blijven. Als je diepere integratie nodig hebt, laat de volgende sectie zien hoe je Outlook, OneDrive en Teams afhandelt via web en Android.

Outlook, OneDrive en Teams op ChromeOS: web versus Android versus PWA

Nadat je Word, Excel en PowerPoint hebt ingesteld, heb je waarschijnlijk e‑mail, opslag en chat nodig. ChromeOS verwerkt Microsoft‑diensten goed in de browser en als PWA’s. Android‑apps kunnen in specifieke gevallen helpen, maar het web is meestal het beste.

Beste ervaring voor e‑mail, agenda en contacten

  • Gebruik Outlook op het web of installeer de Outlook‑PWA voor een strakke, snelle interface.
  • Voeg je werk‑ of schoolaccount toe voor synchronisatie van agenda en contacten binnen Outlook op het web.
  • Voor gemengde omgevingen: gebruik Gmail of Google Agenda voor privé en Outlook voor werk in afzonderlijke profielen.

Als je bedrijf Exchange Online en Teams gebruikt, houden Outlook web plus Teams op het web alles geïntegreerd zonder te hoeven jongleren met appstores.

Meldingen, offline en synchronisatie op de achtergrond

  • Sta meldingsmachtigingen toe voor Outlook en Teams in de browser.
  • Schakel synchronisatie op de achtergrond in Chrome‑instellingen in zodat PWA’s updates kunnen ophalen.
  • Offline voor Outlook op het web is beperkt. Pin belangrijke e‑mails als PDF of gebruik je telefoon als fallback.
  • Agenda‑uitnodigingen openen in de browser; accepteer of stel zoals gebruikelijk nieuwe tijden voor.

Test meldingen vóór een belangrijke vergadering. Als je meldingen mist, installeer de PWA opnieuw of reset sitetoestemmingen. Wanneer webtools niet volstaan, kunnen sommige Android‑apps nog steeds een rol spelen.

Wanneer Android‑apps nog steeds zinvol zijn

  • De Android‑app van OneDrive kan documenten scannen en snel uploaden.
  • De Android‑app van Teams kan bel‑functies en apparaatintegraties verbeteren.
  • De Android‑app van Outlook kan helpen met samengevoegde postvakken als je workflow dat vereist.

Opmerking: sommige organisaties beperken Android‑apps op beheerde Chromebooks. Als je apparaat door IT wordt beheerd, controleer dan eerst het beleid. Als je nog steeds volledige desktopfuncties nodig hebt, kun je Windows‑Office draaien vanaf je Chromebook met virtualisatie of externe toegang.

Volledige Windows‑Office draaien via virtualisatie of externe toegang

Sommige rollen hebben functies nodig die alleen op de desktop bestaan. ChromeOS ondersteunt meerdere manieren om volledige Windows en Microsoft Office te draaien zonder je Chromebook op te geven.

Parallels Desktop voor ChromeOS (Enterprise of Education)

  • Beschikbaar voor enterprise‑ en onderwijs‑klanten op ondersteunde Chromebooks.
  • Draait een lokale Windows‑VM beheerd door IT, met beleidscontroles en SSO.
  • Goed voor offline Windows‑apps, bedrijfstoepassingen (line‑of‑business) en legacy‑add‑ins.
  • Vereist voldoende RAM en opslag; verifieer de apparaatspecificaties bij je beheerder.

Deze route houdt alles binnen de beheerperimeter van je organisatie, wat veel IT‑teams prefereren.

Windows 365 en Azure Virtual Desktop

  • Stream een Cloud‑pc met volledige Microsoft Office naar je browser.
  • Schaal resources per rol: licht, standaard of zware gebruikers.
  • Werkt goed voor externe medewerkers en opdrachtnemers zonder nieuw hardware uit te geven.
  • Kosten zijn voorspelbaar per gebruiker, met verbruiksgebaseerde opties op AVD.

Latentie is belangrijk. Plaats Cloud‑pc’s in regio’s dicht bij je gebruikers voor soepele Excel‑ en PowerPoint‑prestaties.

Extern bureaublad naar een fysieke pc

  • Gebruik Chrome Remote Desktop of Microsoft’s Remote Desktop‑client om toegang te krijgen tot een Windows‑machine die je al bezit.
  • Houd de pc ingeschakeld en verbonden voor betrouwbare toegang.
  • Beveilig met MFA en sterke wachtwoorden; beperk inkomende toegang met een VPN of zero‑trust.

Virtualisatie lost de behoeften van power users op. Als je team de voorkeur geeft aan Google‑tools, laat de volgende sectie zien hoe Google Workspace kan dienen als je belangrijkste setup voor Office voor Chromebooks.

Google Workspace als alternatief voor ‘Office voor Chromebooks’

Als je team in Google Workspace leeft, zijn Chromebooks op hun best. Zelfs als je Office‑bestanden ontvangt, dekken Google’s modus voor Office‑bewerking en deelfuncties de meeste workflows zonder te converteren.

Modus Office bewerken vs. converteren naar Google‑indeling

  • Open .docx, .xlsx en .pptx direct in Documenten, Spreadsheets en Presentaties zonder conversie.
  • Behoud Office‑indeling als je bestanden terug moet sturen naar Microsoft‑gebruikers.
  • Converteer naar Google‑indeling voor de sterkste samenwerking, versiegeschiedenis en offline ondersteuning.

Kies één aanpak per project om verwarring te voorkomen. Als de klant .docx nodig heeft, blijf in Office‑indeling tot de oplevering.

Wijzigingen bijhouden, opmerkingen en compatibiliteitstips

  • Documenten ondersteunt wijzigingen bijhouden via de modus Voorstellen; Spreadsheets en Presentaties ondersteunen opmerkingen en review.
  • Exporteer naar .docx, .xlsx of .pptx wanneer je klaar bent; controleer de opmaak in de voorbeeldweergave.
  • Gebruik gangbare lettertypen die in beide ecosystemen beschikbaar zijn om lay‑outverschuivingen te verminderen.

Als je vaak bestanden uitwisselt met Microsoft‑gebruikers, standaardiseer dan stijlen en sjablonen over teams heen. Als je offline kracht nodig hebt, kunnen Linux‑apps helpen.

Delen tussen Microsoft‑ en Google‑omgevingen

  • Deel Google‑bestanden via een link met kijk‑, reageer‑ of bewerkrechten.
  • Als partners OneDrive of SharePoint gebruiken, exporteer Office‑versies naar hun mappen.
  • Houd een definitieve PDF aan voor externe stakeholders die alleen hoeven te lezen.

Stel vervaldatums voor links in en beperk downloads voor gevoelige documenten. Voor meer offline kracht en budgetflexibiliteit, overweeg Linux en suites van derden.

Linux en alternatieven van derden op Chromebooks

ChromeOS kan Linux‑apps draaien. Dit ontgrendelt offline bewerken en volwassen desktoptools zoals LibreOffice. Suites van derden bieden meer opties in de browser en via Android.

Basis van LibreOffice via Linux (Crostini)

  • Schakel Linux in via Instellingen en installeer vervolgens LibreOffice via je pakketbeheerder.
  • Voeg benodigde lettertypen toe om lay‑outwijzigingen in .docx, .xlsx en .pptx te vermijden.
  • Reken op sterke offline bewerking; houd rekening met kleine opmaakverschillen bij complexe bestanden.
  • Sla op in je Linux‑bestanden en kopieer vervolgens naar Drive of OneDrive in de browser.

Dit pad is geschikt voor reizigers en iedereen die werkt met slechte connectiviteit.

OnlyOffice, WPS Office en Zoho op ChromeOS

  • OnlyOffice: hoge weergavetrouwheid en samenwerking; cloud of zelf gehost.
  • WPS: vertrouwde lintinterface; goed voor snelle bewerkingen via Android of het web.
  • Zoho Writer, Sheet en Show: overzichtelijke interface, sterke samenwerking, handige sjablonen.

Test je zwaarste voorbeeldbestanden in elke suite. Kies degene die de opmaak het beste bewaart. Zodra je je tools kiest, heb je een schone bestandsstrategie nodig.

Voor wie deze alternatieven het meest geschikt zijn

  • Freelancers die eenmalig .docx moeten bewerken zonder Microsoft‑licentie.
  • Teams met een krap budget die solide webeditors en deelmogelijkheden nodig hebben.
  • Gebruikers die offline mogelijkheden met Linux‑tools prioriteren.

Balanceer kosten, compatibiliteit en beheerdersondersteuning voordat je standaardiseert. Laten we nu opslag en bestandsdiscipline behandelen om conflicten en verlies van werk te voorkomen.

Office‑bestanden en opslag beheren op een Chromebook

Goede bestandsdiscipline voorkomt versieconflicten en verlies van werk. ChromeOS biedt eenvoudige tools voor Drive, lokale opslag en diensten van derden.

OneDrive, Google Drive en SharePoint samen gebruiken

  • Benader OneDrive en SharePoint in de browser; installeer PWA’s voor snel starten.
  • In sommige beheerde omgevingen kan IT Microsoft‑opslag in ChromeOS verbinden. Zie je dit niet, vraag het dan aan je beheerder.
  • Gebruik Google Drive voor native synchronisatie en snel delen in Google‑apps.

Kies per project één primaire opslaglocatie om duplicaten en verwarring te vermijden.

Best practices voor mappen organiseren, versiebeheer en herstel

  • Gebruik duidelijke, gedateerde mapnamen: Klant > Project > Opleveringen > JJMMDD Concept 01.
  • Schakel versiegeschiedenis in Drive en OneDrive in; voeg notities toe aan grote revisies.
  • Bewaar grote assets in een aparte map Assets en link ernaar vanuit documenten.
  • Archiveer voltooid werk in een alleen‑lezenmap om per ongeluk bewerken te voorkomen.

Spreek vroeg naamgevingsconventies af. Consistentie versnelt zoeken en vermindert fouten.

Afdrukken, lettertypen en bestandsvalkuilen

  • Gebruik de native afdrukfunctie van ChromeOS of de web‑UI van de printer; test een voorbeeldpagina vóór grote klussen.
  • Installeer ontbrekende lettertypen in Linux voor LibreOffice; gebruik gangbare webveilige lettertypen in webapps.
  • Let op ingesloten objecten, bestanden met macro’s ingeschakeld en aangepaste sjablonen die online niet worden gerenderd.

Als je een hardnekkig bestand ontvangt, vraag om een PDF of een schone .docx‑export vanaf de bron. Laten we nu voorbereiden op offline werken, wat gebruikers op elk platform vaak parten speelt.

Offline werken met Office‑bestanden op Chromebooks

Offline werken is mogelijk, maar je moet plannen. De veiligste methode is bestanden voorbereiden, een offline‑vriendelijke tool kiezen en een schone synchronisatieroute instellen wanneer je weer online gaat.

Voorbereiden op reizen: cachen, vastzetten en synchroniseren

  • Installeer PWA’s en meld je van tevoren aan bij alle accounts.
  • Download of maak in Google Drive offline beschikbaar voor belangrijke Documenten, Spreadsheets en Presentaties.
  • Exporteer cruciale Office‑bestanden zowel naar .docx, .xlsx, .pptx als naar PDF.
  • Sla lokale kopieën van onmisbare sjablonen op in de map Downloads.

Doe de dag voor vertrek een snelle test in vliegtuigmodus zodat je gaten kunt dichten zolang je nog online bent.

Betrouwbare offline workflows die niet stuklopen

  • Voor intensieve bewerking: gebruik LibreOffice via Linux met lokale kopieën en upload later.
  • Voor samenwerkingsconcepten: converteer naar Google‑indeling en bewerk offline in Documenten, Spreadsheets en Presentaties.
  • Voor referentiepakketten: houd PDF’s bij de hand voor snel zoeken en consistente opmaak.

Vermijd gelijktijdige offline bewerkingen aan hetzelfde bestand op meerdere apparaten om conflicten en lastige samenvoegingen te voorkomen.

Opnieuw verbinden en conflicten veilig oplossen

  • Synchroniseer via een stabiele verbinding; sluit dubbele tabbladen.
  • Als beide versies zijn gewijzigd, bewaar beide kopieën en voeg wijzigingen vervolgens handmatig samen.
  • Gebruik in Google Drive of OneDrive de versiegeschiedenis om bij te houden wie wat wanneer heeft gewijzigd.
  • Deel de definitieve versie en archiveer oudere kopieën.

Met offline afgedekt, verankeren we beveiliging en beheer zodat scholen en bedrijven Office voor Chromebooks op schaal kunnen inzetten.

Beveiligings- en beheertips voor scholen en bedrijven

Beheerders kunnen Office voor Chromebooks eenvoudig en veilig maken. Gebruik beleid om apps, identiteit, opslag en gegevensbescherming te standaardiseren.

SSO, beleid en Data Loss Prevention

  • Dwing SSO af met je IdP voor Microsoft 365 en Google Workspace.
  • Pas DLP‑regels toe om riskante downloads en overmatig delen te blokkeren.
  • Vereis MFA voor alle accounts; gebruik voorwaardelijke toegang voor gevoelige apps.
  • Schakel apparaatversleuteling en geverifieerd opstarten in (standaard op ChromeOS).

Controleer toegangslogboeken regelmatig en trek verouderde sessies in om risico te verminderen.

PWA’s en Android‑apps op schaal beheren

  • Installeer de PWA’s van Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams verplicht via de Beheerdersconsole.
  • Sta Android‑apps per groep toe of blokkeer ze. Keur OneDrive en Teams vooraf goed indien nodig.
  • Zet kernapps vast op de plank voor studenten‑ en medewerkersprofielen.

Geef een snelstartgids zodat gebruikers op dag één weten waar ze moeten klikken. Versterk daarna gewoonten met korte opfriscursussen.

Gebruikerstraining en verandermanagement

  • Bied korte videostappenplannen aan: aanmelden, opslaan naar OneDrive of Drive, delen.
  • Publiceer een naamgevingsconventie voor bestanden en een ‘waar op te slaan’‑overzicht.
  • Houd tijdens de uitrol spreekuren om workflowvragen te beantwoorden.

Meet adoptie met app‑gebruiksrapporten en verfijn trainingen waar nodig. Met de omgeving op orde koppelen we nu oplossingen aan veelvoorkomende rollen.

Aanbevelingen per gebruikssituatie

Niet iedereen heeft dezelfde setup nodig. Kies de eenvoudigste route die aan je eisen voldoet en met je meegroeit.

Studenten en gelegenheidsgebruikers

  • Gebruik Microsoft 365‑webapps of Google Workspace, afhankelijk van wat je school gebruikt.
  • Installeer PWA’s en bewaar bestanden in OneDrive of Google Drive.
  • Voor huiswerk offline: converteer naar Google‑indeling of gebruik LibreOffice voor langere essays.

Deze setup is gratis of goedkoop en dekt dagelijkse behoeften goed.

Gevorderde spreadsheetgebruikers en analisten

  • Gebruik Windows 365, Azure Virtual Desktop of Parallels om desktop‑Excel met Power Query en Power Pivot te draaien.
  • Bewaar referentiegegevens in OneDrive of SharePoint; benader ze via je Cloud‑pc.
  • Voor licht werk onderweg: open modellen als alleen‑lezen in de webapp en voer kleine wijzigingen alleen uit wanneer dat veilig is.

Je behoudt volledige mogelijkheden zonder je Chromebook op te geven.

Hybride Microsoft‑ of Google‑organisaties

  • Standaardiseer op PWA’s voor Outlook, Teams, Word, Excel en PowerPoint.
  • Gebruik Google Drive voor teamdocumenten waar samenwerksnelheid telt; bewaar klantopleveringen in Office‑indeling op OneDrive of SharePoint.
  • Train gebruikers om per project het juiste hulpmiddel te kiezen en daarbij te blijven tot de oplevering.

Deze tweedeling vermindert wrijving en houdt beide ecosystemen tevreden. Met je plan op orde volgt hier een beknopte samenvatting.

Conclusie

Chromebooks kunnen kantoorwerk prima aan als je het hulpmiddel aan de taak koppelt. Microsoft 365‑webapps dekken dagelijkse documenten en presentaties. Google Workspace biedt snelle samenwerking en soepele omgang met Office‑bestanden. Als je geavanceerde functies nodig hebt, draai de desktopversie van Office via virtualisatie of externe toegang. Linux en suites van derden voegen offline kracht en budgetflexibiliteit toe.

Richt PWA’s in, spreek opslag en naamgeving af en bereid je voor op offline tijd voordat je reist. Beheerders kunnen de beveiliging borgen met SSO, DLP en beheerde app‑installaties. Met een paar slimme keuzes wordt Office voor Chromebooks eenvoudig: je bestanden blijven compatibel, je team werkt sneller en je behoudt de eenvoud die ChromeOS laat schitteren.

Veelgestelde vragen

Kan ik Microsoft Word, Excel en PowerPoint offline gebruiken op een Chromebook?

Ja, maar met beperkingen. De webapps van Microsoft bieden beperkte offlinefunctionaliteit en kunnen bij complexe bestanden falen. Voor robuust offline werken, schakel offline gebruik in voor Google Documenten, Spreadsheets en Presentaties of installeer LibreOffice via Linux. Voordat je op reis gaat, exporteer definitieve versies naar PDF en bewaar lokale back-ups. Wanneer je weer verbinding hebt, upload naar OneDrive of Drive en gebruik de versiegeschiedenis om wijzigingen indien nodig samen te voegen.

Wat is de beste manier om toegang te krijgen tot Outlook op een Chromebook?

Installeer de Outlook-PWA vanuit de browser. Die biedt een snelle interface, meldingen en toegang tot e-mail, agenda en contacten. Gebruik een apart Chrome-profiel voor werk om gegevens en aanmeldingen te scheiden. Als je een verenigde mailbox met persoonlijke accounts nodig hebt, kan de Outlook-Android-app uitkomst bieden, mits je organisatie Android-apps toestaat op beheerde Chromebooks. Test na het instellen of meldingen werken.

Hoe open en bewerk ik .docx- en .xlsx-bestanden zonder Microsoft 365?

Je hebt drie goede opties: 1) Gebruik Google Documenten en Spreadsheets in Office-bewerkingsmodus om bestanden direct te openen en te bewerken, en exporteer ze na afloop terug naar .docx of .xlsx. 2) Installeer LibreOffice via Linux voor krachtige offline bewerking van .docx en .xlsx en upload de definitieve versies daarna naar Drive of OneDrive. 3) Probeer OnlyOffice of Zoho in de browser voor goede compatibiliteit en samenwerking. Controleer na het exporteren altijd complexe lay-outs en grafieken.